Mỗi độ năm mới đến, trong không khí rộn ràng của Chôl Chnăm Thmây, đồng bào Khmer Nam Bộ lại cùng nhau thực hiện một nghi thức truyền thống đầy ý nghĩa – tục đắp núi cát. Đây không chỉ là một phong tục lâu đời mà còn là biểu tượng của niềm tin, lòng hướng thiện và tinh thần gắn kết cộng đồng sâu sắc.

Theo quan niệm của người Khmer, mỗi hạt cát nhỏ bé tượng trưng cho một việc lành, một điều thiện mà con người tích góp trong cuộc sống. Khi những hạt cát ấy được vun đắp thành núi, cũng chính là lúc phúc đức được bồi đắp, gửi gắm ước nguyện về một năm mới bình an, mạnh khỏe và nhiều may mắn. Vì vậy, tục đắp núi cát không đơn thuần là một hoạt động mang tính hình thức mà còn chứa đựng giá trị tâm linh sâu sắc gắn liền với Phật giáo Nam tông.
Trong những ngày lễ, người dân sẽ mang cát sạch vào chùa và cùng nhau đắp thành các “ngọn núi nhỏ” ngay trong khuôn viên. Thông thường sẽ có 5 hoặc 9 ngọn núi, tượng trưng cho các hướng trong vũ trụ và vị trí trung tâm. Sau khi hoàn thành, mọi người cắm cờ, thắp nhang và cùng nhau tham gia các nghi lễ cầu an, tụng kinh, gửi gắm những điều tốt đẹp cho bản thân và gia đình.
Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, tục đắp núi cát còn là dịp để cộng đồng sum họp, sẻ chia và gắn kết. Từ người già đến trẻ nhỏ, ai cũng có thể tham gia, cùng góp một phần công sức nhỏ bé để tạo nên “ngọn núi phúc đức” chung. Chính điều này đã làm nên nét đẹp giản dị nhưng đầy nhân văn của phong tục, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa đặc trưng của đồng bào Khmer Nam Bộ.
Giữa nhịp sống hiện đại, tục đắp núi cát vẫn được lưu giữ như một minh chứng cho sức sống bền bỉ của văn hóa truyền thống. Đó không chỉ là nghi lễ, mà còn là thông điệp về lòng hướng thiện, về niềm tin vào những điều tốt đẹp luôn hiện hữu trong cuộc sống.
